Twitter Facebook Inspire Media Medema boeken bij Jongbloed
Kijk: medema is zichzelf weer, nu ook virtueel!
Welkom op mijn website, hier laat ik me graag vinden! - en ook in het gewone leven, trouwens. Ik ben Henk Medema, uitgever digitale media bij Inspire Media, theologisch onderzoeker, spreker. Hou van lezen en hardlopen (maar zelden tegelijk), en van Jezus, en van mijn vrouw Tineke, mijn kinderen en kleinkinderen. Let's be in touch!
Lees mijn blog en volg me op twitter.
Henk Medema
24
OCTOBER

Vrij gemaakt. Plonzen in zee.

Gereformeerd, en dan in één variant: vrijgemaakt. Heel vroeger: artikel 31. Nu: vrij gemaakt. Voor de meeste dertigers die als auteur een bijdrage schreven in het boek van Lammert Kamphuis is een einde gekomen aan hun vrijgemaakt-gereformeerd zijn. Hoe dat ging, vertellen ze ieder in hun persoonlijke relaas. De bundeling ervan is inmiddels al  binnen zeer korte tijd in drie drukken van de pers gerold, en heeft in de Nederlandse markt z’n weg gevonden.
Als niet-vrijgemaakt-gereformeerde zijn voor mij sommige dingen niet herkenbaar, maar verreweg de meeste wel. Zoals de vrijgemaakten die ‘het kerkadres leerden’, zo hoorde het destijds ook bij wat toen ‘onze’ denominatie was, de Vergadering van Gelovigen, om precies te kunnen aanwijzen waar de Heer wél en waar Hij niet in het midden was. Op basis van die informatie wisten ‘wij’ destijds eenvoudig vast te stellen wie we wél en niet aan het avondmaal konden toelaten. En veel andere cultuur-elementen kwamen op dezelfde manier mee. Zoals dat trouwens ook elders het geval was - ik lees momenteel de Amerikaanse roman High as the Horses Bridles, van Scott Cheshire, en er staat nog wel meer in m’n boekenkast.
De generatie van dertigers (plus of min) noemen we wel de Millennials, omdat ze rond de millenniumwisseling zijn opgegroeid. Of Mosaics, zo noemt David Kinnaman ze, de leider van de Amerikaanse Barna-groep en auteur van het boeiende boek You Lost Me: omdat ze zo’n veelvuldig mozaïek van geloofsinhouden blijken te kunnen ontwikelen.
 

Dit is een fascinerend boek, dat je doet lachen én huilen, maar het is soms ook een boek dat je ruig tegen de haren in strijkt. Per definitie zijn het allemaal ‘selfies’, elke auteur graaft zich (zoals Koot zei) autobio, in de doorgang naar een andere leefwereld. Af en toe zijn het literair prachtige werkstukjes. Vaak wordt je aangegrepen, afwisselend maar ook wel tegelijk positief én negatief: waarom, waaróm toch? - en dan weer zo helder uitgelegd, dat je denkt: natuurlijk, dit is niet goed, dit kón niet goed gaan. Sommige verhalen zijn in hard zwart-wit getekend, maar andere in ‘vele, vele tinten grijs’ (71).
Terwijl ik meer dan ooit aan het denken, lezen en schrijven ben over de kerk, intrigeert dit boek me meer dan gewoon. Er gebeurt wat met de kerk. Wat? Waar gaan we heen? Durven we, net als Paulus voor de kust van Malta, de diepe zee in te plonzen, om zo zwemmend en deels op wrakstukken drijvend de kust te bereiken? Of gaan zowel wij als de kerk verloren?
Laat me, na lezing van dit boek, een paar vragen mogen stellen, niet als kritiek maar juist vanuit dat wat er uit mezelf opborrelt.
 
1. Is de schildering (en zijn de schilders, pun intended!) van de vrijgemaakte wereld herkenbaar? Ja, dat vind ik wel. Er zitten indrukwekkende stukjes van een haast ijzingwekkende precisie in. Lees Wolter Huttinga: 'Je voelt je niet schuldig, maar je bent het wel. Geloof dat nou maar. Je voelt je niet verlost, maar je bent het wel. Geloof dat nou maar. Je voelt je niet dankbaar, maar je bent het wel. Geloof daf nou maar' (37v). Of als Lutte Harm Kooij beschrijft hoe 'sommige kerkverlaters op een vrijgemaakte manier afscheid nemen... Alles wordt ingedeeld in een nieuw schema van zwart en wit' (68). Je hooort Jasper Klapwijk vertellen: 'De Geest zuivert de gemeente', stond er in het kerkblaadje toen ik vertrok. Het maakte mijn vertrek gemakkelijker, maar niet leuker' (95),
 
2. Werkt de ontmoeting met evangelische mensen bevrijdend? Ik hoopte van wel, wat naïef denkend dat daar toch iets van waarde voor gereformeerden gevonden kon worden, maar het antwoord is in verreweg de meeste gevallen: nee (Ewout Klei (77), Herbert Ploegman (117), en nog meer voorbeelden). Aangrijpend vond ik het ‘bekeringsmoment’ van Rikko Voorberg (123v) tijdens een evangelische conferentie, Soul Survivor, maar je moet er dan wel bij zeggen dat hij zich als het ware dubbel over de kop ging, en ook afstand nam van het evangelische hallelujah-gedoe.
 
3. Kun je zo’n overgang helemaal volbrengen? We horen Maaike Boersma zeggen 'de Bijbel heb ik al jaren niet opengeslagen en mijn gebeden zijn verworden tot schietgebedjes' - 'Maar als je echt in mij zou kunnen kijken, zou je dan iets van God zien?' (32v). Als er ooit echt iets van de Allerhoogste is afgedaald in de diepte van je hartje, dan krijg je dat er niet zo makkelijk weer uit. En dan heb ik het nu even niet over de gereformeerde of de evangelische cultuur, maar over iets wat door de Geest is bewerkt. In bijvoorbeeld het verhaal van Reinier Sonneveld, een interview met z’n 12-jarige ‘ik’ (99v), komt dat op een gevoelige manier naar boven; het is in meer dan een opzicht een hoogtepunt in het boek.
 
4. Wat kunnen wij ermee? - en dan bedoel ik: wij in ons denken, in de wijdere wereld. Aan sommige stukjes kun je je ergeren, daarvoor zijn ze kennelijk ook geschreven en dat kunnen de auteurs dan van mij kado krijgen. Andere verwarmen, misschien wel onbedoeld, je hart. Er is veel meer chaos dan helderheid en overzicht in de levens van deze schrijvers. Of zeg maar mozaïek.
Maar je ziet enerzijds de scherpte en de dwang van de moderniteit, waardoor ‘met een beroep op Bijbelgetrouwheid en traditie een schijn van staticiteit over de wereldindeling uitgespreid werd’ (Herbert Ploegman, 118). En anderzijds de postmoderniteit, het denken waarin niets zomaar meer past: ‘Tijd voor verwarring. Voor vrijgemaakten en voor iedereen’ (Rikko Voorberg, 129). En daar hebben we in de kerk, maar ook elders, voorlopig nog wel een stevige klus aan: niet verzuipen, samen het hoofd boven water houden. (En zo geschiedde het dat zij allen behouden aan land kwamen...)

TwitterTwitterfeed @medema

RT @Jacobine1: An Innocent Guide To Putting Your Clocks Back :-) • http://t.co/jxpbTvT6xe
Hb3:1 - Daarom, heilige broeders, deelgenoten van de hemelse roeping, concentreer je op deze Apostel en Priester - Hem belijden wij: Jezus!