Twitter Facebook Inspire Media Medema boeken bij Jongbloed
Kijk: medema is zichzelf weer, nu ook virtueel!
Welkom op mijn website, hier laat ik me graag vinden! - en ook in het gewone leven, trouwens. Ik ben Henk Medema, uitgever digitale media bij Inspire Media, theologisch onderzoeker, spreker. Hou van lezen en hardlopen (maar zelden tegelijk), en van Jezus, en van mijn vrouw Tineke, mijn kinderen en kleinkinderen. Let's be in touch!
Lees mijn blog en volg me op twitter.
Henk Medema
31
OCTOBER

BGT: goed nieuws van NBG

Geweldig goed nieuws: we hebben alwéér een nieuwe Nederlandse bijbelvertaling! Binnen tien jaar zijn de Nieuwe Bijbel Vertaling (NBV), de Naardense Bijbel (NB), de Herziene Statenvertaling (HSV), en nu de Bijbel in Gewone Taal (BGT) verschenen. Hoe je de afzonderlijke vertalingen ook beoordeelt, de diversiteit is een rijkdom. Maar die  groter wordende rijkdom vereist wel een toenemende zorgvuldigheid bij het gebruik.
Deze bijbelvertaling is in ‘gewone’ taal geschreven, voor ‘gewone’ mensen toegankelijk. Dat wil zeggen dat er veel minder woorden zijn gebruikt, en dat zorgvuldig is geselecteerd om ‘niet gewone’ woorden te vermijden: moeilijke woorden, vooral met theologische inhoud.
De vertaling is, zoals steeds bij het Nederlands Bijbelgenootschap, ‘brontekstgetrouw’
en ‘doeltaalgericht’. Dat uitgangspunt kun je wel of niet delen (ik deel het niet, heb hier niet de ruimte om dat uit te leggen), maar zo moet je de tekst begrijpen. De basistekst die vertaald wordt is dus niet, zoals bij de HSV, de NB (of de Telos-vertaling van het Nieuwe Testament) een consequente en veelal concordante vertaling van de letterlijke grondtekst: één Nederlands woord staat in principe voor één Hebreeuws of Grieks woord. Maar de ‘brontekst’, dat wil zeggen de totaaltekst van de Schriften zoals die tot ons komt, is wat vertaald wordt. En het doel is niet een zo scherp mogelijke weergave van alle vertaalmogelijkheden binnen (o.a.) het Nederlands, maar het tot klinken laten komen van onze eigen taal zodat we die kunnen verstaan.

Een eerste korte beoordeling van BGT vanuit drie voorbeelden: een stukje verhalende tekst, dan een poëtisch gedeelte, en dan een argumentatieve bijbeltekst - waarmee heel ruwweg drie soorten van bijbeltekst zijn aangeduid.
 
[1] Verhalend - Markus 6:45-52. Lees het in de BGT en je hebt een helder, goed leesbaar stukje. Toch blijft onopgemerkt wat misschien wel de kern van dat gedeelte is, de wens van Jezus om hen ‘voorbij te gaan’, zoals de heerlijkheid van de Heer aan Mozes en Elia voorbijging (Exodus 33, 1 Koningen 19). Niet echt een vertaalfout, maar je mist wél wat.
[2] Argumentatief - Johannes 3:5. ‘Je kunt Gods nieuwe wereld alleen binnengaan als je op een nieuwe manier geboren wordt. En dat gebeurt als je gedoopt wordt met de heilige Geest.’
‘Het koninkrijk van God’ wordt ‘Gods nieuwe wereld’ - een vrije vertaling, waardoor vermeden wordt dat mensen denken aan zoiets als het Koninkrijk der Nederlanden. Het nadeel is wél dat nu niemand er überhaupt nog bij denkt dat er een Koning is; als je dan Handelingen 17 vers 6 of Openbaring 17:9-18 leest, kom je niet meer op het idee komt om een verband te leggen. ‘Gedoopt… met de heilige Geest’ doet lezers denken aan 1 Korintiërs 12:12vv, maar dat komt omdat het woord ‘doop’ niet in de grondtekst staat, er staat ‘water’. Zo kán het wel, zo hóeft het niet. De lezer wordt niet geholpen bij het nauwkeurig trekken van conclusies.
[3] Poëtisch: Psalm 8 - Dat lied moet je zelf maar eens lezen in de BGT: het is prachtig. Het mooie is dat een sterke poëtische kracht aanwezig blijft, ondanks (of juist dankzij) de eenvoud. Nadeel is dat niet al te nauwkeurig wordt aangesloten bij de Hebreeuwse tekst, zodat het citaat in Hebreeën 2:8v onnodig moeilijker wordt om te begrijpen.
 
Je zult wel merken: de beoordeling van deze bijbelvertaling hangt ervan af wat je daarmee wilt. Wil je je buurman ertoe brengen ook eens een stukje uit de Bijbel te lezen, dan is de BGT een goede suggestie. Als je aan tafel wilt voorlezen aan je kleinkinderen, en als een kinderbijbel misschien net niet meer aan de orde is omdat die te kinderachtig klinkt, en je ze naar de bijbeltekst wilt voeren - dan heb je ook iets aan deze vertaling. Maar zodra je in een groepje een bijbelgedeelte zorgvuldig wilt lezen, om er niet alleen door opgebouwd te worden maar er ook conclusies uit te trekken, dan is één van de andere vertalingen beter.
Hindert niet! Gewoon uitproberen hoe het werkt. In ieder geval werkt een nieuwe vertaling verfrissend, dat merk ik altijd weer, in welke taal dan ook. Het Woord komt op een nieuwe manier tot je.