Twitter Facebook Inspire Media Medema boeken bij Jongbloed
Kijk: medema is zichzelf weer, nu ook virtueel!
Welkom op mijn website, hier laat ik me graag vinden! - en ook in het gewone leven, trouwens. Ik ben Henk Medema, uitgever digitale media bij Inspire Media, theologisch onderzoeker, spreker. Hou van lezen en hardlopen (maar zelden tegelijk), en van Jezus, en van mijn vrouw Tineke, mijn kinderen en kleinkinderen. Let's be in touch!
Lees mijn blog en volg me op twitter.
Henk Medema
14
APRIL

Kerk. Omkeren. (Joubert, Hirsch, Niemandt)

Tot en met m’n zesde jaar woonden wij in Groningen, waar we als gezin des zondags de kerkelijke samenkomsten bijwoonden in een klein gebouwtje. Het dak was rond. In het dak waren drie ramen. Daar doorheen zag je de lucht, de wolken, de zon. Als kind bestudeerde ik die ramen uitgebreid, en vroeg me af: wat zou er nu gebeuren als het gebouw op z’n kop gezet wordt? Het is er nooit van gekomen. (Aan het slot van deze blog kom ik erop terug…)
Op vrijdagmiddag 11 april hield EA-EZA een mini-symposium, over de Kerk als Gods zending, ‘missio dei’ in het latijn. Nota bene in Nijmegen, waar je zoiets niet zou verwachten. Drie internationaal befaamde missiologen waren daar ‘toevallig’: Stephan Joubert (ZA), Alan Hirsch (USA) en Nelus Niemandt (ZA).
Voor alle helderheid: het ging niet over de universele, mystieke, onzichtbare Kerk. Ook niet in de eerste plaats over de kerk als denominatie: een gereformeerde kerk, een baptistenkerk, een pinkstergemeente. Het onderwerp was de locale kerk, de plaatselijk functionerende gemeente. Hoe kan die kerk in beweging blijven?
 

Beweging
Over de constant bewegende kerk had prof. dr. Stephan Joubert wat te zeggen. De kerk, niet als een plantage, maar als een woud, waarin je een schat kunt vinden (een ‘woud der verwachting’, bedacht ik); niet als een aquarium, maar als een wijd open zee. En dáárom is de kerk een bewegende plek, omdat de drie-ene God een bewogen en bewegende God is.
God wandelt in de tuin van Eden, en Hij zwerft van de ene pleisterplaats naar de andere met zijn volk in de woestijn. In het Nieuwe Testament zien we Hem in de gestalte van de thuisloze Jezus, de migrant aan de rand van de maatschappij; wij hebben Hem willen ‘temmen’ als de lieve Heiland, maar dat kon natuurlijk onmogelijk. De Geest, die in het allereerste begin broedde op de wateren, en voor Wie het Woord hevige beelden gebruikt als vuur, wind, water, naast stevige metaforen als zegel, onderpand, tempel.
De plaatselijke kerk is niet een verzameling van artiesten die solo spelen, maar een symfonie, en toen Stephan Joubert dat beeld gebruikte, moest ik aan jazz-muziek denken: niet op basis van uitgeschreven muziekteksten, maar van constant improviseren.
 
Verbeelding
Wij zouden onze tijd kunnen karakteriseren als een vorm van post-christendom, de tijd na het institutionele christendom. Daarmee daagde dr. Alan Hirsch ons uit: kunnen we een compleet ánder beeld van de kerk ontwikkelen? Kunnen wij ons het ondenkbare indenken (zoals Joshua Cuperano het formuleerde in zijn boek Imagining the Unthinkable)?
Het zal niet werken als we antwoorden van het verleden opzoeken om vragen van het nú op te lossen. Er is een andere taalveld voor nodig. Zijn we bereid onze kerkvisie open te leggen? Van sommige dingen kan iedereen op z’n vingers uitrekenen dat een ingrijpende verandering van wezenlijk belang is. Maar soms gebeurt er toch niks. Zoals iedereen in Amerika allang weet dat het erg onhandig is om temperaturen uit te drukken in Fahrenheit, maar toch weigert men hardnekkig over te stappen naar het Celsius-systeem.
Natuurlijk, het is een klus om over te stappen van het ene naar het andere paradigma. Maar je kunt je de luxe niet permitteren om een generatie te wachten alvorens tot echte verandering te komen. Als je dat doet, dan is die generatie weg. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Er moet een nieuwe basis gelegd worden voor minstens vier terreinen, en Hirsch noemde christologie, discipelschap, zending, beweging.
 
Vertaling
Zoals je helemaal overnieuw moet beginnen om van het ene beeld tot het andere te komen (dat is ‘verbeelding’), moet je ook tot een heel andere manier van communicatie komen. Je zou dat ‘vertaling’ kunnen noemen, het gebruiken van een ander narratief, een ander discours. Prof. dr. Nelus Niemandt sprak daarover behartigenswaardige woorden.
Kan een traditionele kerk veranderen? Is er leven te brengen in de discussie rondom de Kerk? In Zuid-Afrika heeft prof. Niemandt er intensief ervaringen mee opgedaan, in de Nederduits Gereformeerde Kerk, waar hij betrokken was bij het opstellen van het zogenaamde Raamwerk-document. Daar spelen natuurlijk allerlei bijzondere problemen, zoals apartheid, maar veel is ook direct vergelijkbaar met Nederland.
Het wezen van de Kerk is leven dat zich laat zenden. Functionerende kerken zijn evende gemeenschappen, waarin de gezindheid van Christus (ontlediging, kenosis, Filippenzen 2) zichtbaar wordt.
Wat moeten we doen om vanuit de oude kerksituaties te komen tot vernieuwing? We hebben geestelijk leiderschap nodig. We moeten ‘missional communities’ gaan vormen, waarin we ook leren op een heel andere manier in gesprek te gaan. Die gemeenschappen zijn ook ‘taalhuizen’, waarin authentieke, nieuwe verhalen worden gedeeld met elkaar. Daar is plaats en gelegenheid om profetische en apostolische woorden van God te spreken en te beluisteren - iets wat, in de gereformeerde traditie vrijwel afwezig is. Mensen van God die Godswoorden spreken, waardoor we onderkennen welke kant het op moet.
De andere kant, namelijk.
 
Metanoia
Wie tijdens dit symposium het woord metanoia noemde, dat weet ik niet meer. Het is het nieuwtestamentische woord voor ‘bekering’. Het was in ieder geval een kernwoord van de hele discussie. Kunnen we echt radicaal de andere kant op, of is dat niet meer mogelijk?
Wie tijd heeft, zou deze animatie van Ken Robinson kunnen bekijken: http://www.youtube.com/watch?v=zDZFcDGpL4U
- en denk je dan nog maar eens in wat ik als (zeg) vijfjarige kleuter dacht in Groningen.
Zou zoiets nog kunnen? Wat denk je ervan?

TwitterTwitterfeed @medema

RT @JosDouma: ‘Liberalen christenen willen een koninkrijk zonder kruis, conservatieve christenen een kruis zonder Koninkrijk.’ #TomWright #…
RT @TyndaleNL: Visiting faculty member, Kieran Beville, just published a new, year-long daily devotional for Kindle-Bread of Heaven. http:/…