Twitter Facebook Inspire Media Medema boeken bij Jongbloed
Kijk: medema is zichzelf weer, nu ook virtueel!
Welkom op mijn website, hier laat ik me graag vinden! - en ook in het gewone leven, trouwens. Ik ben Henk Medema, uitgever digitale media bij Inspire Media, theologisch onderzoeker, spreker. Hou van lezen en hardlopen (maar zelden tegelijk), en van Jezus, en van mijn vrouw Tineke, mijn kinderen en kleinkinderen. Let's be in touch!
Lees mijn blog en volg me op twitter.
Henk Medema
11
APRIL

Missional Spirituality - echt, gevaarlijk

Wat is dat: ‘missional spirituality’? Dezer dagen moest ik daar eens diep over nadenken. Wij deden dat allemaal, in de kleine kring die bijeen was in het gebouw van de EA/EZA in Driebergen. Het gaat hier om een spiritualiteit die zich door christenen heen naar buiten keert, de wereld in. ‘Spiritualiteit’ klinkt op het eerste gehoor een beetje dromerig, retraite-achtig, meditatief. Maar ‘missional spirituality’ is stevig, actief, naar buiten gericht. En riskant, zoals straks zal blijken…
We hadden twee van onze Zuid-Afrikaanse vrienden gevraagd om ons hierin mee te nemen. Beiden waren ze dezer dagen aan het werk aan de Radboud Universiteit in Nijmegen:  Stephan Joubert (hoogleraar nieuwtestamentische studies in Pretoria) en Tom Smith, die momenteel promotie-onderzoek over dit onderwerp doet. We hoopten dat dit theologisch verhelderend zou zijn, maar ook dat het ons met beide benen op de Nederlandse (dan wel Zuid-Afrikaanse) bodem zou zetten. Nou, dat gebeurde inderdaad.
 

Stephan Joubert leerde ons letterlijk een woordje Grieks: het werkwoord splanchnizomai, ‘met ontferming (erbarming) bewogen worden’. Wij hebben de neiging om te zoeken naar recepten om een ‘missional church’ te worden, maar zo ‘werkt’ het niet. We moeten beginnen bij het hart van Jezus, het innerlijk van onze Heer. Het werkwoord splanchnizomai vindt z’n wortels in een woord dat betekent ‘ingewanden’, denk maar aan de Engelse term ‘guts feeling’. Er gebeurt iets van binnen met je: je krijgt het warm, het doet je wat, je ingewanden komen in beweging door wat je ziet, je krijgt er soms zelfs buikpijn van. In Mk1:41 wordt Jezus ‘door ontferming bewogen’, als hij een melaatse man ziet, in Lk7:13 bij het zien van de weduwe van Naïn, en in Mt20:34 bij de twee blinden in Jericho. En behalve voor individuele mensen wordt Jezus bewogen over de menigte (Mt9:36; 14:14). In zijn verhalen en gelijkenissen speelt diezelfde ontferming een rol, bijvoorbeeld bij de vergevende koning in Mt18:27, en bij de barmhartige Samaritaan in Lk10:33. De innerlijke ontferming gaat boven de externe verplichtingen: de allochtoon uit Samaria laat het gebeuren dat z’n programma onderbroken wordt.
 
Het verhaal waar Tom Smith mee begon, was nogal schokkend: van een man die op zondag in de kerk zat, maar op zondagavond, zoals hij vertelde, seks had met steeds verschillende partners. Op de vraag of hij zijn hart niet voor de Heer wilde openen, antwoordde hij: ‘I have no problem to receive Christ in my heart, but I do have a problem to receive Him in my penis.’
Wat Tom hiermee wilde aankaarten was de vraag hoe onze spiritualiteit belichaamd kan worden. Mooi dat we geestelijk zijn, een paar uurtjes per week in de kerk zitten, bidden, bijbellezen, mediteren - maar hoe neemt dat concrete vorm aan in onze omgang met geld, seks, sociale contacten, enzovoorts?
Een voorbeeld, typisch Zuid-Afrikaans, van het openbaar vervoer door middel van [minibus]‘taxi’s’, voertuigen die gebouwd zijn voor bijvoorbeeld 12 personen, maar waar soms wel 20 mensen in worden gepropt. Als je zo’n taxi neemt, kom je letterlijk met de mensen in aanraking, met zweet- en knofloooklucht en al, maar ook met hun eigen verhalen, moeite en verdriet. Wil je dat, of hou je je daar liever buiten? - in dat laatste geval moet je maar liever een veel duurdere deur-tot-deur taxi laten komen… Ander voorbeeld: wij hopen maar iedere zondag dat er ‘buitenstaanders’ bij ons in de kerk naar binnen komen, en dat gebeurt meestal niet - hoe komt dat? Omdat we hen daar alleen maar ontvangen op ónze voorwaarden, en dat gaat niet werken. In feite moeten we zeggen: zolang we in onze traditionele gebouwen blijven zitten en er niet uitkomen, zal er nooit iets ‘anders’ uitkomen.
De Canadese filosoof Charles Taylor duidde dit principe in zijn boek Secular Age aan als ‘excarnation’, tegenover ‘incarnation’. Het christendom gaat mank aan dualisme: we laten onze religie alleen maar toe in kamertjes in ons hoofd - eenzelfde verschijnsel doet zich trouwens net zo goed voor bij andere grote godsdiensten. Geloof krijgt dan geen handen en voeten, wordt niet tastbaar in deze wereld, treedt niet belichaamd naar buiten. Mensen ken je alleen als objecten, je denkt iets over hen - maar je kijkt ze niet aan, ze zijn je geen zorg. 'Als het in het christendom gaat over mensen, en niet over ontlichaamde principes, moet de toestand waarin mensen leven ons ter harte gaan, dat wat hier en nu gebeurt' (Albert Luthuli)
Is dat makkelijk te doen? Helemaal niet. Het is net zo riskant als je in een Zuid-Afrikaans taxibusje te begeven. Het is een avontuur, en dat wéét je als je die taxichauffeurs door het verkeer hebt zien bewegen: het is echt gevaarlijk.
Maar een christendom zonder gevaar is niet Christus. Nog een citaat, nu van Elton Trueblood: ‘The Church is to learn again the habit of adventure’ - de Kerk moet zich de gewoonte van het avontuur weer aanwennen. Daar wen je nooit aan.
We gingen naar huis. Veilig was het niet, niet onderweg en ook niet in huis. En nu bleek het zelfs in de kerk óók al niet meer veilig te zijn, met deze ‘missional spirituality’…

TwitterTwitterfeed @medema

RT @HenkJanKamsteeg: Elke kantoordag van @ijmnl begint met moment van stille tijd. Van daaruit aan de slag. #SeekJustice http://t.co/tahZpr…
Nieuw Apeldoorns koffiehuis Schenkers serveert koffie vanuit het hart http://t.co/5NhTrhSs8l
Hb11:33 - Door geloof wierpen ze koninkrijken omver, bewerkten gerechtigheid, verkregen wat beloofd was, stopten leeuwenmuilen.