Henk Medema
06
APRIL

Assepoester, de Geest en de Kerk

De heilige Geest is lang de Assepoester van de Drie-eenheid geweest. De andere zusters gingen naar het theologische bal, de heilige Geest moest telkens weer thuis blijven. Maar die tijd is voorbij, dat de Geest verlegen thuis zit. - Alister E. McGrath

 

Hoog tijd om ermee op te houden aan de ‘derde Persoon’ in de Drie-eenheid de laatste rang in orde toe te kennen. De Vader wordt geopenbaard in de Zoon, en het is de Geest die ons de Zoon openbaart. Maar dat kan natuurlijk juist helemaal niet betekenen dat de Geest de minste plek inneemt onder de Drie. Het moet ons vreugdevol en serieus verlangen zijn om de heilige Geest in zijn volheid in ons te laten wonen - en dat is niet alleen omdat het ‘leuk’ of ‘spannend’ is, maar om een aantal inhoudelijke redenen. Vier noem ik er op, in deze blog.

 

De Geest is God: theologisch

Een lens, waardoor je heen kunt kijken: zo is de Geest. Als je ernaar kijkt, wordt een lens er niet helderder op. Als je erdoor kijkt, verschaft een lens helderheid. De Geest leidt ons in alle waarheid.

Christendom, zegt Brian McLaren, is niet een samenvoeging van geloofjes (‘beliefs’) die we bijeen brengen om er dan andersgelovigen van te overtuigen hoe zij over al die dingen moeten denken. Nee, christendom is een school van liefde. God is liefde. De Geest is God, God is liefde, de Geest is liefde.

 

De Geest is de Helper: filosofisch

De heilige Geest is veel. Hij is de machtige Helper, de Parakleet, degene die ons te hulp komt, onze Advocaat. Maar zijn functie is net zo belangrijk als zijn wezen. Misschien worden we daar juist in de eenentwintigste eeuw met de neus op gedrukt.

De klassieke zijnsleer (ontologie) is begonnen met het stellen van vragen en het geven van antwoorden over existentie. Dat klinkt nogal abstract, en dat is het ook. Toen een groeiend aantal denkers begonnen te concluderen dat de fundering daarvoor filosofisch niet sterk genoeg was, begonnen ze dieper te denken over taal en spraak. En uit die begeerte naar wijsheid kwam een wijsbegeerte op die we ‘post-foundationalisme’ noemen. De Geest is juist nodig waar we onze eigen fundamenten niet kunnen bouwen. De pneumatologie gaat over het denken van de Geest, en komt met vragen (‘de Geest zoekt alle dingen, ook de diepten van God’) en zoekt antwoorden op onze speurtocht naar de drie-ene God.
 

De Geest brengt mensen bij elkaar: oecumenisch

In de dagen van keizer Augustus, toen Jezus geboren werd, moest het hele aardrijk (Gr. oikoumene) worden ingeschreven (Lukas 2:1). In onze postmoderne of zelfs post-postmoderne cultuur van de eenentwintigste eeuw is er veel minder ruimte voor universaliteit. We vertrouwen ook steeds minder op een rationaliteit waardoor wij vaste kaders vinden. J.K.A. Smith spreekt over ‘denken in tongen’, wat enigszins bizar klinkt - maar er zit wel wat in. Het denken in de Geest legt de nadruk niet op onpersoonlijke gerichtheid en rationaliteit, maar op persoonlijke gerichtheid of relationaliteit, waarin mensen open staan voor transformatie. We worden ons bewust dat we anders zijn dan onze buren en vrienden; we lijken op hen maar er is toch weer verschil. Is het dan gek dat denken in kerkstructuren ons een beetje (of heel érg!) is gaan tegenstaan?

Wij mensen van deze tijd hebben een sterker bewustzijn gekregen van contextualiteit. Discussies over dogmatische systemen zijn veel meer ingetogen en voorzichtig van aard geworden. We hebben ontdekt dat de Geest niet werkt door het verstrekken van universele kaders. Hij spreekt ons heel persoonlijk aan. Als we naar Hem luisteren, beleven we ons

christen-zijn in onze eigen ‘kleur’ en ‘vorm’.

De manier waarop wij in deze eeuw theologie ‘doen’ is onontkoombaar contextueel. De Geest kan in het raam van de Kerk ons in staat stellen om van elkaar te leren. Onontkoombaar - maar het is heerlijk! - worden we op elkaar gericht, relationeel.

 

Toekomstgericht: eschatologisch)

De kerk staat stil, althans de traditionele kerk. Maar de levende kerk beweegt zich, zoals de Geest zich beweegt. De Zoon is de komende, en de Geest is degene die ons Hem tegemoet laat bewegen. Een kerk vol migrererende beweging, zoals alweer Brian McLaren zegt, een kerk die wordt bewogen door de Vader. Wat dus veel meer is dan eschatologie. Als jongeman zat ik vol interesse te luisteren naar lezingen over de toekomst, want ik wilde best weten wat er zou gebeuren in Israël, in Europa, in de hele wereld. Maar is dat ook het verlangen van de Geest? ‘De Geest en de bruid zeggen: kom!’ (Openbaring 22:17). De kerk wordt ertoe aangedrongen om te bewegen in de richting van de komende Christus, naar de nieuwe wereld van God, het komende rijk van de Gezalfde. Nee, die gaan we zelf niet in elkaar knutselen. Maar de Geest helpt ons om er wegen naar toe te banen, die herkenbaar zijn in deze wereld.

 

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

12
september
Ik houd mezelf JHWH voor, voortdurend’ (Psalm16:8) ‘Waak over mij, God!’ (Psalm 16:1)   Soms (vaak, misschien wel altijd) weet

Lees verder >>

01
september
interTXT   U6   Vijfentwintig kilometer boven NImes vind je zonder problemen het plaatsje Uzes. Wij zijn daar wel eens

Lees verder >>

23
july
Zou het niet prachtig zijn als er zo’n tempel was, net als bij Ezechiël, waaruit een rivier stroom die leven

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief