Henk Medema
17
JUNE

Authentiek: boek van een zoeker voor zoekers

Internetpastor. Schrijver. Ondernemer. Dat alles is Boele P. Ytsma volgens de omslagtekst van zijn nieuwe boek AUTHENTIEK: De zoeker en het verlangen (Meinema, 2010). We kennen hem als auteur van het eerder verschenen boek Van de kaart: manifest van een gepassioneerde twijfelaar, waarin hij afrekent met de vastheid van ‘de Kathedraal van Zeker Weten’. In dit boek is hij vooral zoeker. Als zoeker zoekt hij anderen die ook zoeken. Dit boek is een aanbod aan zulke zoekers als hij, om samen op weg te gaan en elkaar te helpen. Godzoekers, wel te verstaan, geen goudzoekers of speurders naar andere materiële rijkdommen. De zanger van Psalm 139 weet van ‘liefdevol kijken’ (166), en daarvan geeft Boele Ytsma ook blijk in dit boek: hij heeft aandacht voor zijn lezers, zijn mede-zoekers. En, zover wij dat van hem (en hij van zichzelf, en überhaupt iemand) dat kan beoordelen, is hij authentiek, integer – in ieder geval sympathiek, en ook empathisch, invoelend. Het boek is, concludeer ik al lezend, niet bedoeld voor álle zoekers. ‘Vaak zijn zoekers bovengemiddeld intelligente mensen. Ze hebben een goede opleiding genoten en schuwen het lezen van theologische en filosofische boeken niet’ (113). Dat is waar, en tot hen richt de schrijver zich vooral – maar er zijn ook andere zoekers, niet minder existentieel zoekend terwijl ze dat woord en vele andere woorden niet kennen. Het zou een uitdaging zijn om ook hen aan te spreken. Dat betekent niet dat alles langs intellectuele lijnen verloopt. Mooie, ontroerende dingen worden gezegd over ‘de macht van de wonden’ (90vv.). Heldere observaties over zoekers die niet alles op een rijtje hebben (96), waarbij de schrijver dan in de lastige situatie is dat hij én een mede-zoeker is, én een observateur; hij moet zijn en denken combineren (‘Want dit is wat ik denk: we zijn nog allemaal onderweg’, 117). Toch is het weer zijn eigen zoektocht en zijn verlangen (128). Het is ook bijna niet te combineren, want veel argumentaties zijn wijsgerig van aard. Soms word ik nieuwsgierig naar de onderbouwing: ‘Wat is het verschil tussen het gepeins waarin het meervoud ontstaat en de handeling waarin de eenvoud hersteld wordt? Het antwoord moet zijn: mijn lichaam’ (189). Boeiende gedachte, maar hier had ik toch graag enige discussie van wijsgerig-antropologische aard gezien. Waar het schetsmatige karakter van het betoog me echt te ver gaat, is bij wat de auteur zegt over de theologie van het lichaam, met name over de chakra’s (201). Zonder een fundering in een paradigma-keuze (nieuw, of veranderd, maar in ieder geval onderbouwd), kun je dat niet zo vertellen. Evenmin een los, kennelijk instemmend citaat van H.M. Kuitert, zonder zelfs zijn naam te noemen: ‘Alle spreken over boven komt van beneden’ (213) – waar een heel verhaal over hermeneutiek achter ligt, en mogelijk een onjuiste dichotomie tussen ‘boven’ en ‘beneden’, die hier overigens niet wordt uitgewerkt. Het spannendste komt tegen het slot, als de auteur eindelijk komt bij Jezus en bij de Geest (234v). Hier lees ik schitterende bewoordingen over het leven, de dood en de opstanding van Christus. Tegelijk is dit juist wat ik in het hele boek miste: waar is Jezus eigenlijk? En de heilige Geest? Let wel: wat ik miste was geen systematische triniteits-theologie. Het had er veeleer over kunnen gaan wat de Zoon en de Geest betekenen voor de zoektocht naar de Vader. Het slot stelt me dan toch weer teleur; in ‘de taal van het lege midden’ (239), legt de schrijver ons een boeiend raadsel voor, dat echter vooralsnog alleen leegheid biedt. Waarom is het niet denkbaar om én zoeker én vinder, en dan toch opnieuw zoeker te zijn? Kunnen wij niet gevonden worden, en toch blijven zoeken omdat we nog lang niet alles gevonden hebben? Het mooie van dit boek is dat het precies deze vragen opwerpt, en dat zijn goede vragen; het zwakke van dit boek is dat de auteur zelfs geen begin van systematische beantwoording geeft. De vraag wordt nu des te boeiender hoe zoekers zoeken. Ik verheug me bij voorbaat op een voortgaande gedachtenwisseling met Boele P. Ytsma.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief