Henk Medema
13
DECEMBER

Daarheen en weer terug: THE HOBBIT - the movie

De Hobbit en Midden-Aarde [no spoilers] Op 12.12.12 ging de film in premiere, en trok meteen volle zalen: The Hobbit: An Unexpected Journey van Peter Jackson. Snel nog even het boekje herlezen, uit de dertiger jaren van de vorige eeuw. Als je er nog eens kennis van neemt, denk je: een feel-good boek voor kinderen, met weliswaar ook veel spanning, maar met een goede afloop. En de kenners weten natuurlijk dat dit een soort proloog is van LORD OF THE RINGS, later in drie delen verschenen. De film is anders. Weliswaar is Bilbo Baggins, de hobbit, de hoofdfiguur, maar het gaat in strikte zin niet over hém. Peter Jackson toont ons een beeld van Midden-Aarde, met gebruikmaking van allerlei fragmenten uit latere geschriften van Tolkien. Dit is niet het gesloten verhaal, maar de wijde wereld. De Necromancer bestaat, Sauron. Er wordt gesproken over Mordor en MInas Morgul en Angmar en we krijgen iets van Smaug te zien - terwijl hij pas in de vervolgdelen echt in het verhaal zal komen. Niet alleen dat de Ring wordt gevonden, maar ook dat ze een object van begeerte en van macht blijkt te zijn, als de camera rechtstreeks gericht is op de ogen van Gollum. Een belangrijke rol speelt Gandalf, maar hij niet alleen. ‘Als je de regen wilt laten ophouden, zoek dan maar een andere tovenaar!’ horen we hem zeggen. De verbaasde vraag is: o, zijn die er dan? Inderdaad: Ragast de Bruine, Saruman, die ook hier al de mechanistische machtsdenker is van LOTR. Natuurlijk zijn er ook hele stukken van de film overgenomen uit het boek, soms zelfs bijna letterlijk, soms uitgediept, zoals het begin bij Bilbo thuis met z’n onvrijwillige gastvrijheid en de vele disgenoten die daar gebruik van maken, of de dialoog van Bilbo met Gollum met alle raadsels. De kijker raakt gefascineerd door de special effects, die (vind ik) soms zelfs overdone zijn en de aandacht afleiden. Maar de lezer is meer dan een kijker, en herinnert zich welke grote thema’s Tolkien in LOTR aanroerde: het kwaad, de macht, het verlangen. Waar zit het kwaad? - een uitspraak van Gandalf: het enige slechte is niet wat buiten je staat, maar dat wat je van jezelf meebrengt. Zouden de kijkers allemaal lezers zijn? Waarschijnlijk niet, en dan nóg zullen ze het christelijke geloof, bij Tolkien zonder twijfel de achtergrond van allerlei verhaallijnen, niet herkennen. Zelfs niet als ‘geloof’ zo uitdrukkelijk wordt gethematiseerd wanneer Bilbo, onzichtbaar geworden door de Ring, in een smalle bergkloof voorbij Gollum moet, en niet durft . Om dan tenslotte toch de sprong te wagen, en te merken dat de onzichtbare wereld hem veilig beschermt tegen de gevaren van de zichtbare wereld. Het is ook terecht dat niet alles doorzichtig is, want Midden-Aarde is naar het inzicht van de auteur geen allegorie. Thorin bijvoorbeeld, de koningszoon die de expeditie leidt, ziet er koninklijk uit, en in de film wordt hij afgebeeld zoals de christelijke traditie Jezus visualiseert - maar hij is zeker geen messias, zoals de kijker vanzelf zal merken. Een Aragorn is hij niet (en zelfs dan…) Het spreekt wel vanzelf: nergens wordt God bij name genoemd. Maar achter de zichtbare dingen is er MEER. Er zit in deze film genoeg wat je aan het denken zet - als je je maar niet tezeer concentreert op het lawaai en het geweld van de angstwekkende machten. Een magische wereld, die van alle kanten onverwacht door boze én goede machten kan worden bewogen.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

12
september
Ik houd mezelf JHWH voor, voortdurend’ (Psalm16:8) ‘Waak over mij, God!’ (Psalm 16:1)   Soms (vaak, misschien wel altijd) weet

Lees verder >>

01
september
interTXT   U6   Vijfentwintig kilometer boven NImes vind je zonder problemen het plaatsje Uzes. Wij zijn daar wel eens

Lees verder >>

23
july
Zou het niet prachtig zijn als er zo’n tempel was, net als bij Ezechiël, waaruit een rivier stroom die leven

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief