Henk Medema
14
MARCH

De spannende verleiding van de nieuwe leescultuur

Terecht maakt uitgever Peter van Dijk zich boos over lezers die illegaal boeken downloaden (ND-Gulliver 7 maart). Maar dat is een achterhoedegevecht. De leescultuur is veranderd, dat houd je niet tegen en daar moeten uitgevers op inspelen.

Terecht, de klachten over boekenlezers die sommige morele en juridische normen overtreden? Ja. Toch is het niet zo simpel als met een winkelwagentje een supermarkt uit rijden, gevuld met in volle bewustzijn gestolen goederen.
De consument weet in veel gevallen niet wat de auteursrechtelijke status is van vooral digitale producten. Soms zijn de auteursrechten vervallen of is de uitgever zijn licentieaanspraken kwijt.
Het is ook niet helemaal zo eenvoudig dat downloaden wel en uploaden niet mag. Tegenwoordig worden apps veelvuldig gratis op het web aangeboden, maar met een gedeeltelijke inhoud, waarna je de overige inhoud kunt kopen.
En het opkomende bibliotheekachtige model, in navolging van Netflix in de filmwereld en Spottify of muziekgebied, zal het in de zeer nabije toekomst nog ingewikkelder maken (Scribd, Goodreads, Oyster).
Kortom, het is nogal onoverzichtelijk in de boekensupermarkt en de uitgevers hebben het ook niet goed geordend.
 
Infotainment
Waar halen mensen tegenwoordig hun informatie vandaan? Veelal via Google. Informatieverstrekking is zelden nog het doel van boekuitgaven. Gewoon omdat die concurrentieslag nooit meer te winnen valt. 
Dus moet de uitgever het ergens anders zoeken. Misschien in kwaliteitsliteratuur? Wat daarvan ook de definitie mag zijn … Of in geschenkboeken? Of in speciale doelgerichte boeken die je ontwikkelt samen met op datzelfde doel gerichte organisaties?
Entertainment, of infotainment, daar willen consumenten nog wel aan, maar dat is precies het marktsegment waar men niet meer lezend, maar bladerend doorheen gaat. Browsing is de ‘lees’-cultuur voor kranten en tijdschriften, maar ook voor veel boeken, vooral als die langs digitale weg beschikbaar komen. Er is niets tegen entertainment, maar de bereidheid van de consument om te betalen is veelal gering. Dat leidt tot verarming van de leescultuur.
En eigenlijk is dat het belangrijkste onderwerp. Wij maken een tweede Gutenberg-revolutie mee, vijf eeuwen na de eerste. Toen ging het om de beschikbaarheid van gedrukte media. Nu gaat het om de alomtegenwoordigheid van de – fysieke, maar vooral de digitale – media. Je smartphone of je tablet kun je overal met je meedragen als consument. En als mediaproducent kun je in principe alle mensen te allen tijde bereiken.
Dit is een nieuwe leescultuur.
 
cultuuromslag
Het is minder dan een halve eeuw geleden dat de boekhandels, ook de christelijke variant, als paddenstoelen uit de grond rezen. Nu zakken ze heel snel weer in de aarde terug.
Niet brutale diefstal met winkelwagentjes, maar de gewenning aan een nieuwe leescultuur is de echte uitdaging. De prijstechnische problemen zijn alleen maar een uitvloeisel.
Het spannendste is de cultuuromslag. Daar moeten de mensen van het boekenvak heel dicht bovenop zitten. En juist als christenen niet minder, maar méér. Om mensen, wie ze ook zijn, te stimuleren goede inhoud tot zich te nemen. Dat vereist nieuwe wegen: het creatief ontwikkelen van sterkte content en het inventief bedenken van manieren om die juist ook via het 'alomtegenwoordige' internet bij de mensen te krijgen. 
 

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

12
september
Ik houd mezelf JHWH voor, voortdurend’ (Psalm16:8) ‘Waak over mij, God!’ (Psalm 16:1)   Soms (vaak, misschien wel altijd) weet

Lees verder >>

01
september
interTXT   U6   Vijfentwintig kilometer boven NImes vind je zonder problemen het plaatsje Uzes. Wij zijn daar wel eens

Lees verder >>

23
july
Zou het niet prachtig zijn als er zo’n tempel was, net als bij Ezechiël, waaruit een rivier stroom die leven

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief