Henk Medema
17
FEBRUARY

Evangelicals: toekomst, zes jaar geleden

  Bijna zes jaar geleden geschreven in ELLIPS, en ik was het bijna vergeten. Een vriend attendeerde me erop. Ik zocht het op, en ja: daar was het artikel over 'De toekomst van het evangelicalisme'. Terwijl die toekomst al lang en breed is begonnen, herlees ik het, en blog de kern ervan, ongewijzigd. Nou ja - een paar regels aan het slot. De toekomst is open, maar ook onzeker. Daarmee is gezegd dat er heel veel opties zijn wat onze eigen keuzes en verantwoordelijkheden betreft, maar dat er aan de kant van Gods soevereiniteit heel veel voor ons onzeker is. Als ik dan in de volgende beide paragrafen toch iets van de toekomst van het evangelicalisme schrijf, doe ik dat uitsluitend op eigen verantwoordelijkheid. Wie dit artikel over tien jaar nog eens leest, hoeft zich niet te verwonderen als niet alles is uitgekomen. Wat ik hier zeg is: sommige vormen zijn nu al bij ons, en te voorzien is dat zij zullen blijven. Wat ik tevens zeg is: sommige inhouden zijn er nu al, en als ze blijven dan wel zich verdiepen, dan zal de groei en ontwikkeling van het evangelicalisme zich voortzetten. Verschijningsvormen Er doen zich diverse verschijningsvormen van evangelicale kerken voor, wereldwijd maar meer speciaal ook in Nederland, die een goede kans hebben te overleven. De megakerken. Het is merkwaardig dat dit verschijnsel nog steeds bestaat en vermoedelijk ook zal overleven. Oorspronkelijk als navolging van Amerikaanse kerken als Willow Creek en Saddleback bedoeld, hebben ze ook in de polder wortel geschoten: Bethel in Drachten, De Meerkerk in Hoofddorp, de Vrije Evangelisatie ZwolIe, enzovoorts. Het zijn vaak regionale kerken, die vaste bezoekers hebben maar ook (juist) openstaan voor christenen die gewoon maar langskomen op zondag. De huiskerken. Ze zijn er nog steeds, georganiseerd in www.indehuizen,nl , of bij Church Without Walls, of, zoals ook voor de hand ligt, helemaal niet georganiseerd maar in tal van losse vormen te vinden. Hun kracht ontlenen ze natuurlijk juist aan wat anderen wél, maar zij nu juist niet hebben: muren, identiteit, structuren, confessies, vormen. De kerk als water, of The Liquid Church, zoals het boekje van Pete Ward heet. Heel eenvoudig gezegd komt het hierop neer: waarom zouden we niet op de inhoud letten in plaats van op de vorm? De kerk is tenslotte niet het glas, maar het water; niet de kade, maar de haven; niet de oever, maar de stroom. Dit zijn niet per se allemaal huiskerken, maar wel gemeenten die zich vooral concentreren op de inhoud in plaats van op de vorm, zodat er ook maar heel weinig 'vorm' dan wel 'kerk' zichtbaar is. Boeiend wordt de discussie natuurlijk zodra je je afvraagt wat het nut van het glas, de kade en de oever is: zou dat soms zijn om het water te kanaliseren? De opkomende kerk, beter bekend als de Emergent Church, niet veel verschillend van de Liquid Church, maar het is toch net even iets anders. De nadruk ligt hier op de beweging (of, zoals sommige van haar leiders zeggen, 'het gesprek') waarin op een bepaalde manier de tijd waarin wij leven wordt 'gelezen'. Dit is vooral een gebeuren in de Verenigde Staten, en het is eigenlijk een zeer individualistisch gebeuren: afzonderlijke mensen gaan hun eigen weg en zoeken daarin wat God voor hen heeft. Men leze de beschrijving van Michael Moynagh, en de kritiek van Carson. De uitwonende kerk is een term die ik zelf heb verzonnen, en waarmee ongeveer hetzelfde is bedoeld als Fresh Expressions in de evangelische hoek van de Kerk van Engeland: je verzint voortdurend nieuwe vormen voor evangelisatie, samenzijn, samenleven, woordverkondiging, geestvervuldheid, enz., en die worden dan op een website gepubliceerd (www.freshexpressions.org.uk) om anderen ook op een idee te brengen. Dat wordt in Groot Brittannië gepraktiseerd, maar ook in Nederland hebben we zo'n verschijnsel, alleen nog niet samengebracht in een website. Wel gaan we overal naartoe en we laten ons door geen enkele fysieke, kerkelijke, geestelijke of geografische grens tegenhouden, en al zeker niet door denominationele beperkingen. Wat je vandaag doet, doe je morgen niet meer, in ieder geval niet met dezelfde mensen, en je blijft nooit op dezelfde plek hangen, je bent uitwonend. Al deze verschijningsvormen, en er zijn er veel meer, zijn en blijven en groeien. Is het de toekomst? In die richting zal het zeker gaan.

  Inhouden Laat me ten slotte een paar uitdrukkingen van het evangelicalisme noemen die staan voor kenmerkende inhouden. Als die dingen blijven, of blijven komen, dan zal het evangelicalisme ook in Nederland bloeien. Ik heb voor de lezers vier 'kreten'. Het woord opluchting ontleen ik aan Govert Buijs (in: Van Bekkum, 2004): het is een woordspeling die doet denken aan de wind, de Geest (pneuma, roeach). Wat we nodig hebben is de ruimte van de Geest, en er zijn nogal wat tekenen die in die richting wijzen. Heiliging hangt daarmee samen, want het moet gaan om de Geest, maar dan wel concreet de Heilige Geest. De kritiek van Sider is buitengewoon ernstig, en trekken we de schoen niet aan waar die ons past, dan gaan we ten onder in zeer troebel water. Wereldvormend christendom ('world formative Christianity') ontleent Govert Buijs in hetzelfde artikel aan Wolterstorff (1983). Een mooie uitdrukking! Niet wereldgelijkvormig, passief gevormd door de wereld, maar wereldvormend, actief de wereld knedend en vormend, zó moet het christendom zijn. En ten slotte: openbaring, zoals Arnold van Heusden terecht reageerde op Gabriël van den Brink, in het ICS cahier (2005). Als we het licht van Gods openbaring constant nieuw door onze transparante levens laten stromen, dan valt Gods machtige waarheid verticaal als een bliksem in onze levens. Daar zit zoveel elektriciteit in, dat ik de werkzame kracht daarvan niet meer in voltage durf te voorspellen.
Zes jaar later. Wat is er nu veranderd? Ik ben erg benieuwd naar de respons van anderen, maar ik kan zelf al direct iets onderkennen. Het woord 'uitwonend' dat ik in 2006 had verzonnen, moet vervangen worden door 'uitgaand'. Met andere woorden: 'missionair'. Dat is misschien wel het sleutelwoord voor de evangelicale kerken en groepen in 2012, of sterker nog: voor álle kerken en gemeenten. De kerk van 2013 zal missionair zijn, of ze zal niet zijn.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

12
september
Ik houd mezelf JHWH voor, voortdurend’ (Psalm16:8) ‘Waak over mij, God!’ (Psalm 16:1)   Soms (vaak, misschien wel altijd) weet

Lees verder >>

01
september
interTXT   U6   Vijfentwintig kilometer boven NImes vind je zonder problemen het plaatsje Uzes. Wij zijn daar wel eens

Lees verder >>

23
july
Zou het niet prachtig zijn als er zo’n tempel was, net als bij Ezechiël, waaruit een rivier stroom die leven

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief