Henk Medema
03
JULY

Gods verhaal, ons journaal

De Franse schrijver Laurent Binet (1972) heeft een intrigerend boek geschreven, onder de titel HhhH, waarvoor hij in 2010 de Prix Goncourt heeft gekregen. De ondertitel geeft gelukkig de betekenis aan: ‘Himmlers hersens heten Heydrich’. Het is een reconstructie, met vóór- en nageschiedenis, van de aanslag op Reinhard Heydrich in mei 1942, de ‘beul van Praag’, en de rechterhand van Himmler, samen met Adolf Eichmann de bedenker van de Holocaust. Een historiografie, een geschiedschrijving is het niet, hoe nauwkeurig ook: geen verzameling van feiten. Een historische roman is het evenmin, een smeuïg verhaal op basis van (ongeveer) de bekende feiten. Het is zelfs niet iets daar midden tussenin: het is een verhaal over de ontdekking van het verhaal. Binet beschrijft razend knap en vol spanning hoe het relaas over Heydrich zich onder zijn speurdershanden ontvouwt - maar natuurlijk is dat relaas zélf ook zinderend van spanning, hoezeer de afloop ook bekend is. Dit is niet een verhandeling over proposities: ‘dit feitencomplex is A, en dus kan het niet tegelijk niet-A zijn’, misschien wel B, maar dat moeten we nog onderzoeken. Het is een gebeuren, dat de lezer meesleept omdat hij vanaf het begin ook het einde wil meemaken. Er zijn genoeg propositionele verhandelingen bekend over de Holocaust, tot en met de (vooral recente) beweringen dat al die wreedheden nooit gebeurd zouden zijn. Binet geeft zijn lezers de kans niet om zelfs maar aan zo’n discussie te beginnen. Meedogenloos neemt hij ze mee temidden van zijn afschuwelijke ontdekkingen, die deels compleet maar ook deels onvolledig zijn, zoals hij dan eerlijk toegeeft. Om het te vergelijken met Genesis 1 vers 1, het begin van de Bijbel: God is de schepper van hemel en aarde. Maar dat staat daar niet als een stelling. Dan zou het na dat eerste gedeelte kunnen ophouden, en zouden wij onmiddelijk in discussie kunnen treden: ‘nee, die propositie is niet waar! ten eerste bestaat er geen god, en áls hij al bestaat, is Hij echt niet de oorsprong van al he bestaande.’ Maar dit is de eerste zin van een verhaal. Niet zomaar een verhaal, maar van HET verhaal, HET VERHAAL van God. En totdat je in Openbaring 22 bent aangekomen, is het niet ten einde, en kun je er niet mee ophouden. Langs allemaal deelverhalen, van profeten, koningen, vissers, boeren, zelfs een moerbeivijgenkweker en een arts - via één bijzondere persoon, om WIe het allemaal blijkt te draaien, Jezus. De eerste mensen zijn geschapen, en het gaat verder: je ziet hoe ze - na die verschrikkelijke zondeval, weliswaar - zich vermenigvuldigen. Wat er dag voor dag met deze mensen gebeurt, wordt niet door ieder van hen opgeschreven. Maar als dat wél zou gebeuren, zou je in Het Journaal een bonte verzameling van duizenden, miljoenen, miljarden kruispunten aantreffen. Ons journaal raakt elke dag Gods verhaal. Wij reageren daarop, wel of niet, met ja of nee. Het wordt echt interessant als Het Verhaal open gaat, en Het Journaal ook geopend wordt. Het Verhaal: dat is het relaas van het Woord. Het Journaal: dat is het relaas van de Geest. Woord en Geest bij elkaar, dan gebeurt er wat. Het Verhaal blijft - in de eenentwintigste eeuw, in de Lage Landen, over een andere tijd en plaats doe ik nu geen uitspraken - vaak gesloten. Dagelijkse actieve betrokkenheid op de Bijbel is geen verschijnsel waar je zelfs bij meelevende kerkleden op kunt rekenen; zelfs op zondag lezen veel kerkgangers gemakshalve de preektekst maar gewoon mee als de beamer ‘m op de muur vertoont. Het Journaal blijft - weer hier dicht in onze eigen omgeving - eveneens vaak dicht. Niet dat er niks gebeurt. Maar we hébben het er nauwelijks met elkaar over, welke ontmoetingen met de sprekende en levende God zich in ons leven voordoen. Een beetje verlegenheid, misschien? Of is het wat anders? Houden wij veelal ons Journaal voor elkaar gesloten omdat wij ook Gods verhaal dicht houden? Wij moesten het er maar eens met elkaar over hebben.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief