Henk Medema
15
SEPTEMBER

Heitink, golfslag, tijd & Taylor: een laat compliment

GOLFSLAG VAN DE TIJD:

Europa’s niet te stillen verlangen naar God

Gerben Heitink (Kok, Utrecht: 2012)

Pas nu heb ik dit circa 350 bladzijden tellende boek gelezen - en dat terwijl het onderwerp me hevig interesseert, en Heitink met dit boek de Publicatieprijs in de Nacht van de Theologie 2012 won, als ‘het beste theologische boek van het jaar’. Peccavi, mijn fout, nu na ruim een jaar hersteld.

Volgens de blurb is dit ‘een tot debat uitnodigend boek over de religieuze roots van onze samenleving’. Dat is gedeeltelijk waar, want er staat teveel in om tot een aangescherpt debat uit te nodigen. En ook weer te weinig, want het bevat een samenvatting in grote lijnen van twee lijvige en niet gemakkelijk te lezen boeken van de Canadese (rooms-katholieke) filosoof Charles Taylor. In de Nederlandse edities: Bronnen van het Zelf (2009, aantal blz. 773), en Een Seculiere Tijd (2010, aantal blz. 1192). Het boek nodigt uit om Taylor te lezen. En terecht, zou ik zeggen - nadat ik een paar jaar geleden me moeizaam door de Engelse editie van beide boeken had geworsteld. Daarná kan eigenlijk pas het debat beginnen.

Heitinks boek is ook meer dan een verhandeling over de religieuze roots van onze samenleving, eenvoudig omdat Taylors boeken veel meer zijn dan dat: ze bevatten een cultuurfilosofische geschiedenis van Europa. Ongeveer in de zin zoals van (zeer) seculiere signatuur Bertrand Russell’s Geschiedenis van de Westerse filosofie, en van (esoterisch-)christelijke richting de boeken van dr. Frank de Graaff.

Net als bij Taylor komt er een persoonljke geloofbelijdenis aan het slot (348), maar telkens als het onderwerp de schrijver kennelijk te nauw aan het hart ligt, is er onmiskenbaar iets uit zijn eigen warm kloppende hart te merken, bijvoorbeeld bij de thema’s verinnerlijking (140), verlangen (264), en de bredere uitweiding over het Zelf (265), en het geloven (271vv.). Op die momenten treedt hij ook inhoudelijk buiten de Tayloriaanse paden, en stijgt hij - niet in de kwantiteit van zijn aantal pagina’s, maar in de kwaliteit - soms uit boven de beschrijving van de Canadese auctor intellectualis van zijn gedachten. De grote lijn, herbronning van de westerse cultuur in geloof, hoop en liefde, is duidelijk te retraceren.

Het zou de moeite waard zijn om meer in detail Taylor en Heitink met elkaar te vergelijken. Op sommige punten - en laat dat nu juist gebeuren in een thematisch onderwerp dat mij érg interesseert, het institutionele Europa (274)! - is hij nog maar nét met z’n onderwerp begonnen, of hij laat het al weer los. Het moge duidelijk zijn dat dit alleen maar zegt dat het boek uitlokt tot verder denken - en het zijn inderdaad de beste boeken die dat doen.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief