Henk Medema
31
DECEMBER

Midden in de Apocalyps

Deze blog heeft niet de bedoeling de jaarwisseling van 2011 op 2012 te plaatsen in het midden van de Apocalyps. Het is veel eenvoudiger: Openbaring 12 ligt vrijwel in het centrum van alle hoofdstukken van het boek dat door Johannes is geschreven, en waarin Jezus Christus wordt geopenbaard. Mijn goede vriend Jos Strengholt kondigde op twitter aan dat hij voor een belangrijke exercitie stond: een preek over dat hoofdstuk. Vervolgens ging ik de uitdaging aan van een exegetische exercitie. In deze eerste blog beginnen we bij de basis. Na een aantal inleidende thema’s worden we nu ingevoerd in het Boek van de Tekenen: in de hoofdstukken 12-19 komen we zeven semeia (tekenen) tegen, net als in het Evangelie naar Johannes. Dit centrale deel van de Apocalyps gaat over een zwangerschap, maar staat zelf ook zwanger van bijbelverwijzingen, zoals in het algemeen het hele Boek. Net als op veel plaatsen wordt teruggeblikt van het laatste Bijbelboek naar het eerste, naar Genesis. Het toneel is de hemel (vs1) en de aarde (vs4) de zon en de maan en de sterren (Gn1:1v; 14v.). Maar ook een overduidelijke verwijzing naar een beeld uit het laatste der toledot dat verwijst naar de komende Koning in het eerste Boek van Mozes (Gn37:9v). En een verwijzing naar de slang, de draak, in de zwartste bijbelbladzijde waarin de zondeval is beschreven (Gn3), met herkenbare quotes uit Js7:14 en Mi4:10-5:1. Het gaat over de zwangere vrouw die een zoon baart. Vanuit de Psalmen, het grootste en middelste Bijbelboek, wordt ons iets getoond over de Zoon die de volken zal hoeden met een ijzeren staf (Ps2). We worden geconfronteerd met het ultieme symbool van het kwaad, tegenover het ultieme symbool van zwakheid: vrouw en kind, nota bene tijdens de bevalling waarin beiden kwetsbaarder zijn dan ooit. Wie is nu deze vrouw? Ik ga in deze eerste blog uiteraard nog niet voluit in de discussie, maar noem enige alternatieven en overwegingen daarbij: (1) Zou het kunnen gaan om een concrete vrouw? En wie dan? De geboorte-scene lijkt terug te wijzen op het begin van het NT; zou deze vrouw dan Maria zijn? Maar wat er verder van de vrouw wordt gezegd, maakt dat wel lastig, namelijk dat zij ná de confrontatie tussen de slang en de Zoon ontkomt naar de woestijn en daar bescherming vindt (vs6). En wat er wordt gezegd over ‘de overigen van haar nageslacht’ (17) kan alleen maar symbolisch worden opgevat, en dan klopt de symboliek nog niet. (2) De Kerk wordt meermalen als een vrouw voorgesteld: 2Ko11:2; Ef5:25, maar zij is nimmer de moeder van Christus, steeds zijn vrouw of zijn bruid. (3) Israel wordt in het hele OT op allerlei plaatsen gezien als de vrouw van JHWH, en als de moeder die de gezalfde Koning baart (Js54:1v, Mi4:10v). Maar uitlegkundig wordt het een probleem als wij moeten verklaren hoe heel Israel in dit beeld ten dode toe vervolgd zou worden door de slang (de satan), op grond van en onmiddellijk volgend op zijn geboorte. (4) Als we aan de gelovige Joodse gemeenschap denken, is dit een stuk minder moeilijk te verklaren: sinds de Gezalfde is ‘weggerukt’ naar God en aan zijn rechterhand op de troon zit, is het Koninkrijk Gods vol spanning. Constant zet Gods tegenstander de ‘zonen van het koninkrijk’ onder druk, en ze hebben geen andere kracht dan in diezelfde Christus. Er blijft dan een probleem over dat voor een vervangingstheologie (waarin de Kerk de opvolger en vervanger is van Israel) niet bestaat. Maar het is precies dit probleem dat in het boek de Openbaring moet worden opgelost: hoe kan het dat Israel nog steeds (al is het ‘in de woestijn’, in de diaspora) nog bestaat, als het geen functie en geen toekomst meer heeft? En dat temeer omdat de belangrijkste gebeurtenis uit de heilsgeschiedenis, de komst van de Messias, aan haar te danken is (Rm9:5)? Nóg sterker: als Israel niet als geheel ongelovig is gebleven, maar altijd een overblijfsel heeft behouden ‘naar de verkiezing van de genade’ (Rm11:5)?

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief