Henk Medema
11
MAY

Morie, een gezicht - Arie Kok [boekbespreking]

Arie Kok

MORIE

Een boekbespreking

Morie is een naam. Een mens. Een kind. Een jongen, voluit geheten Moshe Ben Avraham Joseph, met als achternaam De Liever, een broertje van Celia en Berthie, een zoon van Joop en Rika. Morie de Liever heeft echt geleefd, en aan dat leven is op 11 juni 1943 een einde gekomen in het vernietigingskamp Sobibor.

De roman Morie, debuut van Arie Kok, draagt als ondertitel: ‘Het waargebeurde verhaal van een joodse jongen die probeert te ontsnappen aan de greep van de nazi’s’. Ik weet niet of er een internet-zoekmethode is die me zou kunnen vertellen hoeveel boeken aan deze beschrijving voldoen. Vele boeken zullen het zijn. Tientallen, honderden, misschien wel duizenden titels, in tal van talen, ontelbaar. Een aantal ervan heb ik gelezen, en een ander aantal heb je als lezer van deze recensie gelezen.

Precies hóe uniek dit boek is, kan ik niet in harde gegevens zeggen, maar wel mijn mening geven. Ik vind het een bijzonder boek, vooral door het perspectief waarin de schrijver zijn verhaal vertelt: eigenlijk juist níet bijzonder, en juist daarom uniek. Dit is niet een opsomming van gruwelijkheden die de hoofdpersoon zijn overkomen, waardoor je emotioneel geraakt wordt, of minstens van schokkende informatie voorzien. Dit boek is een levend portret van een jongen en z'n leefomgeving. Hij is normaal, voorzover je dat kunt zijn, en hij merkt ook - zoals wij allen dat merken - dat hij toch ook weer anders is dan anderen. Maar de schok komt pas als hij op een bepaald moment begint te merken dat z'n omgeving hem niet als gewoon 'anders' beschouwd, maar... als wat eigenlijk? Als jood. Net als andere joden. De angst groeit rondom zijn hart.

Het proces waarin de hele situatie aan Morie steeds duidelijker wordt, gaat langzaam en wordt door ‘gewone’ en ongewone gebeurtenissen doorspekt; dat alles laat de auteur ons volgen, van buiten maar vooral van binnen, in de psyche van Morie. Het wordt steeds beklemmender, zodat je als lezer er stil van wordt, alsof je een speld in je eigen ziel kunt horen vallen. Als de familie De Liever tenslotte met de trein vertrekt ('enkele reis', bestelt vader bij het loket) wordt het bittere einde niet vermeld, behalve in een Nawoord. Maar je weet het, en je zwijgt. Zoals dit hele ‘normale’ verhaal - het leest haast als een gewoon jongensboek - vanaf het begin omgeven is van een steeds duisterder wordende ommuring, tot het donker zich om Morie en zijn familie sluit.

Een gezicht, een zoon van Gods volk. Eén van de circa zes miljoen, huiveringwekkend gewoon. Je durft er geen vragen aan de hemel meer bij te stellen.

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief