Henk Medema
22
SEPTEMBER

Narthex: de open ruimte van een kerk

De Dom in Aken is één van de oudste kerken van Europa. In de meeste middeleeuwse kerken kom je allereerst in de zogenaamde narthex, de portaal-ruimte waar tegenwoordig de toeristen rondhangen als het buiten regent, of waar een aantal foldertjes en ander leesmateriaal liggen. In Aken is dat het ‘Westwerk’, omdat het zich tegenover het aan de oostkant gelegen altaar bevindt.
Deze zondag was ik in Aken, in de Christliche Gemeinde am Michaelsberg, waar ze een jubileum konden vieren. Juist 25 jaar geleden is deze evangelische geloofsgemeenschap begonnen, en ze bestond toen eigenlijk vooral uit studenten. Intussen zijn er studenten blijven komen, en de generatie van toen is een kwart eeuw ouder geworden. Trouwens ikzelf ook, hoe wonderlijk dat ook is - ik heb het begin meegemaakt en er zeer regelmatig mogen genieten van de mensen en het Woord van God mogen prediken. Nu wéér, op deze jubileumzondag. En een stukje van m’n verhaal ging over de narthex.
 

Over de narthex werd ik aan het denken gezet door een hoofstuk in het boeiende boek van Tim Keller, ‘Centrum-Kerk’. Zoals velen zullen weten, is Keller predikant van Redeemer Church in New York (jawel, we gaan van één van de oudste kerken in Europa naar één van de nieuwste kerken in Amerika!). In dit boek deelt hij met ons hoe hij de uitdaging van de kerk in de stad en in de wereld ziet.
Een achttal toegevoegde hoofdstukken, geschreven door Nederlandse auteurs, bevat commentaar op de visie van Keller, en in één ervan, van dr. Gert Noort, werd de narthex als metafoor gebruikt.
De narthex is, zoals gezegd, de ingang van de kerk. Als je nog niet dichter bij God wilde of durfde te komen, of als je om een of andere strenge regel (die waren er vast wel, in de middeleeuwen) niet verder kón, dan bleef je daar wachten. Zo was dit de verblijfplaats van boetelingen, pelgrims, vreemdelingen, ongelovigen, halfgelovigen en andersgelovigen.
Zowel de kracht als het probleem van Kellers missiologische betoog is, zo betoogt Noort, dat hij evangelisatie ziet als een brug van het bijbelse geloof naar de seculiere, ongelovige cultuur. Dat is heel mooi, maar ‘elk voordeel hep z’n nadeel’: de complicatie ontstaat doordat Keller (en nog wel een paar mensen, onder wie ikzelf) uitgaan van het gezag van de Schrift, en onze gesprekspartners doen dat níet - waardoor er geen atmosfeer van gelijkwaardigheid kan ontstaan.
De metafoor van de narthex helpt hier, en laat me dat in mijn eigen bewoordingen zeggen. Dit is een plek waar je rustig met elkaar kunt praten, en vanwaar je nog alle kanten uit kunt. Je bent hier vanuit de wereld naar binnen getreden, en je kunt ook weer naar terug naar de stad. Het is mogelijk om hier allerlei mensen te ontmoeten. Waar kom jij vandaan, en wat doe je? O, je bent een pelgrim. Ach, kom je hier boete doen? Ben je een vreemdeling, van ver gekomen? Wat is je verhaal, vertel! - dan zal ik straks míjn verhaal vertellen.
Iedereen mag hier het evangelie als het ware in de hand nemen, misschien wel aarzelend, maar dat mág. Als je wilt, mag je het evangelie óók weer loslaten, en weer de deur uit stappen. Maar het hóeft (en mag!) eigenlijk niet zo vrijblijvend zijn - wil je verder komen, in het heiligdom, in Gods tegenwoordigheid? De binnendeuren kunnen worden geopend, en er zijn mensen die je verder willen leiden, naar een plek waar je Hem kunt ontmoeten.
De narthex is een plek waar je jezelf mag zijn, waar jouw eigen verhaal belangrijk is. We roepen er niks tussendoor, zelfs niet iets wat bijbels en leerstellig belangrijk zou zijn - want hier gaat het om jouw verhaal.
(1) Hier gaat de kerk open, hier voel je de eenheid, zelfs waar je nog aarzelt. Dit is geen plek van ‘niet’ maar hoogstens van ‘nog niet’. Dit is de plek van hoop: je hoéft niks, maar je kúnt een stapje verder doen. Achter de deuren is een boel meer te beleven, te denken en te doen. Hier is hoop.
(2) Dit is natuurlijk wel de kerk, en je weet dat mensen hier ‘iets’ geloven. Maar dat hoeft nu nog even niet: de gereformeerde theologie of de evangelische ‘vier geestelijke wetten’ houden we nu nog even buiten ons gesprek. We mógen er wel over spreken, maar we zeggen wel dat het ons niet van elkaar zal scheiden, dat geloof.
(3) En deze ontvangstplek is vooral een gemeenschapsplek, een plaats van liefde: de meeste van deze drie. Als je dat maar kunt ervaren, dan zien we wel hoe we met elkaar verder komen.
Kortom: dit is de plek van liefde, geloof, hoop. Andere volgorde mag ook.
 

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief