Henk Medema
30
MAY

Ontwerp van een eLand

Een eland, dat is toch zo’n beest dat eenzaam rondzwerft in het noorden, in het koude poolgebied? Zeker, maar daar hebben we het nu niet over. We hebben het nu over een eLand, een digitaal ‘gebied’ waar de grond warm is, waar de zon schijnt, waar veel mensen met elkaar communiceren, waar kortom van alles te beleven is. Virtueel, maar toch heel erg echt, en niet zelden ook over de grenzen heen, irl (in real life). Ga mee op zoek, en vul aan, corrigeer, zet je verbeeldingskracht aan het werk.
 

Terwijl ik erover zit te peinzen hoe de algemene, christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen, digitaal zou kunnen functioneren, noem ik het toch niet graag een eKerk. Een kerk is voor velen een gebouw. Of ook een organisatie, met ambten, functies, regelingen. Ik zoek een eLand, een land waar het koninkrijk van God gestalte gaat krijgen in mensen die zich daar bevinden tussen andere mensen. En die met elkaar communiceren, en met elkaar delen in het leven dat ze van God hebben ontvangen.
Zou zo’n land niet hier en daar al bestaan? Zeker, er is een mijnKerk.nl en we willen niet onderschatten wat daar voor goede dingen gebeuren - maar is het niet een beetje ‘n plek waar je voor jezelf naartoe gaat om daar alles te halen wat een kerk te bieden heeft? Aan de andere kant van de wereld heb je een eKerk, in Zuid-Afrika. Er zijn wereldwijd wel mee van zulke initiatieven. Maar bij mijn weten is er nog nauwelijks een eLand. Wouter van der Toorn piekerde hardop een beetje over deze mogelijkheid, op zijn blog Creatov.nl, en ik peins met hem mee.
 
De basis: laten we beginnnen te zeggen dat we niet iets kunnen (en trouwens ook niet moeten) organiseren voor de universele kerk. In het Nieuwe Testament zijn ‘gemeenten’ concreet functionerende kerken, in Efeze, in Kolosse, in Korinthe, maar soms zijn er binnen die steden weer huisgemeenschappen. In het Engels gezegd: de kerken of gemeenten waar we iets concreets mee kunnen, zijn ‘local’, en zijn ‘functional’, en ze kunnen niet anders zijn dan ‘missional’, in deze wereld gezonden door de Zoon van God, die Zelf door de Vader gezonden was. De Vader en de Zoon zenden de Geest in de wereld.
 
De samenleving van zo’n eLand moet dus een afspiegeling zijn van de drie-ene God. Vader, Zoon en Geest staan in een persoonlijke, actief liefhebbende relatie met Elkaar. Zoiets wil je ook zien in een concrete gemeenschap van gelovigen: ze moet relationeel zijn. Betrokken op elkaar. Dynamisch levend met elkaar, niet statisch. Zij moet kunnen bewegen, dansen als de drie-eenheid, zoals sommige kerkvaders hebben gezegt (ze duidden dat  aan met het Griekse woord perichoresis).
 
Waarom zou je dansen als je niet blij bent? En hoe zou je blij kunnen zijn als je niet deel hebt gekregen aan de genade (Gr. charis), ontvangers om niet van wat God te geven heeft? En dan concreet belichaamd in zozeer in dingen, maar in allemaal verschillende mensen, die zelf voortdurend ontvangen, en die elkaar van God ontvangen. In dat verband spreekt het NIeuwe Testament over ‘charismata” (1 Korinthe 12 e.a.p.). Wij ontvangen charismata om die door te geven aan anderen. Wij zijn voor elkaar zulke charismata.
 
Als die charismata concreet worden uitgeoefend met het oog op een functionerende gemeente, en als het dan ook nog om leiderschap gaat, spreken wij soms over het ‘ambt’, een woord dat trouwens in het hele Nieuwe Testament niet voorkomt. Hoe het zou moeten met de ‘ambten’ in zo’n eLand, dat weet ik eigenlijk niet. Je hebt ze in feite niet echt nodig, of misschien zelfs echt niet. Het thema ‘governance’ (‘bestuurlijkheid’) is trouwens voor een gewone, niet-digitale kerk al lastig genoeg. Wie is de baas van de Kerk, behalve onze Heer natuurlijk? Als je geen paus hebt, geen bisschoppen of amtsdragers in een hiërarchische lijn, kom je al heel gauw in moeilijke discussies terecht (niets tegen, maar nu even niet!). Misschien moet je maar simpel zeggen dat er op het internet geen hiërarchie bestaat. Een e-community kan niet anders zijn als polycentrisch, heeft net zo veel centrale punten als er deelnemers zijn. ‘The tweethood of all believers’ als afleiding van ‘the priesthood of all believers’…
 
In zo’n eLand zou ik een sterke behoefte hebben aan authenticiteit van allen met wie ik daar verkeer. Dat kun je natuurlijk niet bij de poorten van zo’n land eisen: ‘gij zult authentiek zijn!’ - maar het is wel een cultuur die je met z’n allen wilt nastreven en waar je voor jezelf consistent in wilt zijn. Doordat de deelnemers onzichtbaar zijn, kun je een heleboel hypocrisie hebben in een e-community.
Echt, van aangezicht tot aangezicht. Misschien wel werkelijk echt, via Skype of FaceTime? Kan. Maar hoeft niet. Een soort Facebook kan ook, maar dat moet dan meer zijn dan een smoelenboek: het moet echt een faith-book zijn, gegrond in oprechtheid ten aanzien van alles wat je gelooft, en van trouw ten aanzien van hen met wie je de dingen deelt. Terwijl je toch ook weer niet alleen maar serieus bent, maar vrolijk ‘tsjilpt’ (wat ‘twitter’ betekent) als onbevangen vogeltjes die zich niet op een woord laten vangen.
Die echtheid hangt samen met een ander punt, het zoeken van narrativiteit, het delen van je persoonlijke levens- en geloofsverhaal met elkaar. Geloofsgesprekken zijn - virtueel of in het echte leven - heel wat anders dan theologische discussies. Vertel me eens hoe Jezus in je leven een plek heeft gekregen? En wat voor plek is dat dan nú, en hoe denk je dat het verder zal gaan? Voor dit soort uitwisselingen zijn e-communities uitnemend geschikt.
En theologie is heus geen lelijk woord: met name blogspots en websites kunnen zich lenen voor een open theologische discussie. Het zal mooi zijn als het niet alleen een rationele discussie is, maar ook een uitwisseling in zoekend gebed en aanbiddende lofprijzing: wij weten allemaal uit de praktijk hoe het naderen tot God als priesters ons de meest intieme kennis van Hem verschaft.
Hoe concreet kunnen we worden? Er is uiteraard niets dat ons verbiedt telkens weer de grenzen te overschrijden van fysical naar real life. We kunnen van tweets (communicatieve tekstjes) naar tweeps (communicerende mensen) gaan. De gerichtheid op zending en wereld zal niet een theoretische belijdenis moeten zijn. De digitale communicatie zal moeten uitmonden in activiteiten, en daartoe oproepen: sociale actie, politieke standpunten, hulpverlening, pastoraat voor mensen die daaraan behoefte hebben, enzovoorts.
Kan de Vader zijn liefde kwijt op digitale wijze? Tuurlijk! Heeft de Heer toegang tot het internet? Nou en of. Kan de Heiige Geest daar werken? You bet. Hoog tijd dat we voor de drie-ene God én voor elkaar wat meer deurtjes openen.
Doen?
 

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief