Henk Medema
22
SEPTEMBER

Ontzettende verhalen

Vijf verhalen uit Afrika van Uwem Akpan

Mensen, dingen en gebeurtenissen zijn soms mooi, soms verschrikkelijk, soms allebei tegelijk. Echte literaire kwaliteit toont zich door die gelijktijdigheid te laten zien. Uwem Akpan is een schrijver en verhalenverteller uit Nigeria, en in deze verzameling van vijf verhalen over kinderen in Afrika laat hij zien wat een indrukwekkend schrijver hij is.

Er zijn onnoemelijk veel tranen-trekkende verhalen over kinderen in Afrika – maar dit is wat anders, bedacht ik terwijl ik het las, en toen ik het met een zucht weer dichtklapte. (Nee, je leest dit echt niet in één adem uit, daar is het veel te ingrijpend voor!) Dit is een andere categorie. Maar wat is dan precies het verschil?

De vijf verhalen worden verteld vanuit het perspectief van kinderen, maar tegelijk gaan ze er boven uit of er doorheen. Een knap gevonden transparantie: door de kieren van het verhaal zie je iets wat de kinderen niet zien, maar je meent vaak wel te merken dat ze er iets van vermoeden of voorvoelen. Als kinderen hebben ze niet de macht zich er bovenuit te tillen, maar uit de beschrijving van wat volwassenen zeggen of doen zie je de tragiek van een gescheurde en gebarsten wereld. De thema’s zijn Afrika: kinderprostitutie in Nairobi, de genocide in Rwanda, kinderhandel, religieus geweld, godsdienstig fanatisme, armoede, honger, hiv/aids, corruptie, criminaliteit en al die andere fenomenen in dit werelddeel trekken aan je ontzette oog voorbij. Ik ben een redelijk geharde lezer en ga meestal zonder blikken of blozen door, maar hier moest ik meermalen stoppen, en bij het schrijven van deze recensie merk ik weer hoe moeilijk het me valt de teksten opnieuw te lezen.

Toevallig las ik in een filosofisch artikel, juist dezelfde dag, iets over de scherpe analyse van Alvin Plantinga ten aanzien van het probleem van het lijden. Wat hij zegt sluit, denk ik, naadloos aan bij het boek van Uwem Akpan. Het echte probleem van een theodicee (Gods-rechtvaardiging) is niet het lijden, maar is de verdorvenheid van de mens, zegt Plantinga. Mensen maken mensen kapot. Ze hebben elkaar lief, maar verraden elkaar. Ze proberen bij elkaar te blijven, maar knopen ook de meest gevaarlijke en gruwelijke verbindingen aan. Ze zijn diep religieus, maar tegelijk onbeschrijfelijk goddeloos. Dat alles wordt in de verhalen van Akpan verteld vanuit Afrika, en je ziet de duisternis van dit continent. Tegelijk zie je dat dit een wereldwijd verschijnsel is, je herkent ook onze westerse wereld, de mensen van Europa en Amerika - en waarom niet van andere contintenten? – en je beseft hoe erg het met deze wereld gesteld is. Je gaat heel erg verlangen naar het herstel van alle dingen, naar de Wederkomst. Wat zou je zelf ooit kunnen doen? De woorden van Micha 6:8, voorin het boek afgedrukt, blijven hangen: ‘Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.’

We zijn bezig met de laatste voorbereidingen om straks (van 16-25 oktober a.s.) met een dertig personen (m/v) sterke Nederlandse delegatie naar Kaapstad te gaan, naar het Derde Lausanne Congres voor Wereldevangelisatie. Ik heb alle deelnemers aangeraden dit boek te gaan lezen. Het maakt je zwak, of althans: het laat je je zwakheid beseffen. Het geeft je een forse dosis nederigheid mee, om de weg te gaan van je God, naar welk werelddeel dan ook.

N.a.v. Uwem Akpan, Zeg dat je bij hen hoort. Uitgeverij Brandaan, Barneveld; ISBN 9789460050084, pb 386 blz., prijs € 22,50

Laat hier een reactie achter



0 Reactie(s):

Recente artikelen

14
october
Koning Willem Alexander komt óók, op 31 oktober 2017, in de Domkerk in Utrecht, en ik mag er met honderden

Lees verder >>

08
october
Geloof in iets dat groter is dan wat jezelf bent. ‘Goedertierenheid’ noemt NRC-columnist Bas Heijne dat, ‘bevlogenheid’ mag het van

Lees verder >>

30
september
VEILIG, HEILIG, ENIG   ‘De HEER is mijn licht, mijn heil, wie zou ik vrezen? Bij de HEER is mijn

Lees verder >>

Bekijk het blogarchief